Kết quả Xếp hạng Tín nhiệm

Hà Nội, ngày 4 tháng 12 năm 2024 - Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam ("VIS Rating") đánh giá xếp hạng tín nhiệm tổ chức phát hành dài hạn ở mức BBB+ đối với Công ty Cổ phần Tasco (HUT). Triển vọng đối với mức xếp hạng tố chức phát hành BBB+ của HUT là ốn định. Đây là xếp hạng lần đầu tiên của VIS Rating đối với HUT.

Cơ sở xếp hạng tín nhiệm

Mức xếp hạng tín nhiệm tổ chức phát hành dài hạn BBB+ của HUT phản ánh đánh giá tín nhiệm độc lập của HUT ở mức “Trung bình”. Đánh giá tín nhiệm độc lập thể hiện quan điểm của chúng tôi về sức khỏe tài chính của doanh nghiệp thông qua đánh giá về hồ sơ kinh doanh và khả năng đáp ứng linh hoạt các nghĩa vụ tài chính mà không có sự hỗ trợ từ chính phủ hay các công ty liên kết. Mức điểm đánh giá này được thể hiện bởi quy mô doanh nghiệp ở mức “Rất mạnh”, hồ sơ kinh doanh ở mức “Trên trung bình” nhưng bị hạn chế bởi yếu tố đòn bẩy và bao phủ nợ ở mức “Trung bình”, cùng với khả năng sinh lời và hiệu quả hoạt động ở mức “Dưới trung bình”.
HUT có quy mô doanh thu hơn 1 tỷ USD và đặt mục tiêu doanh thu trên 3 tỷ USD vào năm 2027. HUT hiện là một trong những công ty phân phối ô tô lớn nhất tại Việt Nam với thị phần 13,7%, vận hành 106 showroom trên cả nước và phân phối 16 thương hiệu ô tô khác nhau. Theo ban lãnh đạo, HUT cũng là công ty có thị phần lớn nhất trong lĩnh vực giải pháp giao thông thông minh, chiếm 75% thị phần ở lĩnh vực này và phục vụ 3,6 triệu khách hàng trên cả nước.
Công ty Cổ phần Tasco (HUT) được thành lập năm 1971, xuất phát điểm là một nhà thầu xây dựng ở miền Bắc và dần phát triển thông qua các khoản đầu tư vào các dự án hạ tầng, bất động sản và hệ thống thu phí tự động. Trong giai đoạn 2023 - 2024, công ty thực hiện tái cấu trúc toàn diện nhằm hiện thực hóa tầm nhìn trở thành lựa chọn số 1 về dịch vụ ô tô và hạ tầng giao thông thông minh tại Việt Nam. Chiến lược tái cấu trúc này bao gồm việc tổ chức lại các mảng kinh doanh cốt lõi, sáp nhập thêm mảng kinh doanh mới, đồng thời thực hiện thoái vốn khỏi nhiều hoạt động không cốt lõi trước đó như xây dựng và y tế.
Hồ sơ kinh doanh ở mức “Trên trung bình” của HUT phản ánh quan điểm của chúng tôi về điểm hồ sơ ngành ở mức “Trung bình” đối với ngành ô tô - lĩnh vực kinh doanh chính của công ty - và điểm khả năng cạnh tranh cùng mức độ đa dạng trong hoạt động kinh doanh của HUT ở mức “Mạnh” trong lĩnh vực này.
Thông qua các công ty con, HUT hiện đang hoạt động trong 4 mảng chính: (1) phân phối và đại lý ô tô, là lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của công ty, chiếm 88% doanh thu năm 2023; (2) thu phí không dừng thông minh và vận hành hạ tầng (9%), bao gồm năm dự án đường bộ thu phí và một công ty thu phí tự động - Công ty TNHH Thu phí Tự động VETC; (3) bất động sản nhà ở (2%); và (4) bảo hiểm phi nhân thọ (1%) thông qua Tasco Insurance.
Điểm hồ sơ ngành ở mức “Trung bình” phản ánh các đặc điểm chính của ngành ô tô Việt Nam như rào cản gia nhập ở mức trung bình, triển vọng tăng trưởng tích cực nhưng cạnh tranh trong ngành ở mức cao và mức độ biến động lớn về kết quả kinh doanh.
Ngành công nghiệp ô tô chịu sự điều tiết và các rào cản pháp lý ở mức vừa phải, chủ yếu thông qua các chính sách thuế và phí của chính phủ. Lĩnh vực này có nhu cầu vốn tương đối lớn, bao gồm chi phí đầu tư (CAPEX) và vốn lưu động cho các nhà máy lắp ráp và showroom bán hàng. Cạnh tranh trong ngành ở mức cao khi 5 nhà bán lẻ ô tô lớn nhất chỉ chiếm chưa đến 40% thị phần.
Tại Việt Nam, lĩnh vực ô tô có sự biến động lớn về kết quả kinh doanh do giá xe ô tô ở mức khá cao so với thu nhập trung bình, dẫn đến nhu cầu ô tô thay đổi đáng kể theo các biến động của tình hình kinh tế vĩ mô. Trong 12 - 18 tháng tới, triển vọng ngành được đánh giá ở mức khá, khi tỷ lệ sở hữu xe hơi tại Việt Nam vẫn đang ở mức thấp và tăng trưởng kinh tế duy trì tích cực trong năm 2025, giúp giảm bớt tác động từ việc chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ khi mua ô tô kết thúc vào cuối năm 2024. Bên cạnh đó, sự gia tăng nhanh của tầng lớp trung lưu cùng với sự phát triển của hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến cao tốc mới, sẽ tạo thuận lợi cho xu hướng phát triển của thị trường ô tô.
Chúng tôi đánh giá HUT có điểm vị thế cạnh tranh và mức độ đa dạng trong hoạt động kinh doanh ở mức “Mạnh” nhờ các điểm mạnh về thị phần, lợi thế cạnh tranh và mức độ đa dạng về sản phẩm và khách hàng trong ngành ô tô.
Chiến lược kinh doanh của HUT tập trung xây dựng chuỗi dịch vụ ô tô tích hợp theo chiều dọc với các sản phẩm và dịch vụ đáp ứng hầu hết nhu cầu của người mua ô tô trong suốt vòng đời sử dụng xe. Chiến lược này bao gồm kế hoạch mở rộng lên thượng nguồn trong chuỗi giá trị ngành ô tô bằng cách hợp tác với Geely - một trong 10 nhà sản xuất ô tô hàng đầu thế giới - để phân phối toàn bộ chuỗi và đầu tư vào nhà máy lắp ráp ô tô vào năm 2025 với công suất 75.000 xe/năm, phục vụ tiêu thụ trong nước và một phần xuất khẩu sang các nước Đông Nam Á, Nam Mỹ và châu Âu.
Công ty có vị trí dẫn đầu trong hệ thống các đại lý ô tô tại Việt Nam, với hơn 106 showroom trên toàn quốc, chiếm 13,3% thị phần phân phối ô tô tại Việt Nam vào năm 2023 và tăng lên 13,7% trong 9 tháng năm 2024, vượt trội hơn hầu hết các nhà bán lẻ ô tô khác, vốn thường có thị phần dưới 1%. HUT là nhà phân phối toàn bộ chuỗi đối với các dòng xe thương hiệu Lynk & Co, Zeekr và Geely, đồng thời là nhà phân phối toàn quốc của thương hiệu xe sang Volvo.
HUT phân phối 16 thương hiệu ô tô khác nhau và dẫn đầu thị phần phân phối ở các thương hiệu bán chạy hàng đầu tại Việt Nam như Toyota (~20%), Ford (~28%), Mitsubishi (~19%) và thương hiệu xe sang Volvo (100%), trong khi các nhà bán lẻ khác trong top 5 chỉ phân phối trung bình khoảng 6 thương hiệu trong danh mục. So với một số doanh nghiệp phân phối ô tô trong ngành, HUT cũng có vòng quay hàng tồn kho bình quân trên mức trung bình, cho thấy hiệu quả bán hàng tốt hơn. Năng lực bán hàng đã được chứng minh từ phân khúc xe phổ thông đến cao cấp, giúp HUT có lợi thế tốt hơn khi đàm phán chính sách với các nhà sản xuất ô tô và hỗ trợ mở rộng mạng lưới showroom hoặc phân phối các thương hiệu mới.
Theo ban lãnh đạo, HUT đặt mục tiêu phát triển chuỗi dịch vụ toàn diện cho toàn bộ vòng đời xe của khách hàng thông qua các công ty con và liên kết, từ hệ thống phân phối nhập khẩu, đại lý xe mới (Tasco Auto, Savico, Sweden Auto), mua bán xe đã qua sử dụng (Carpla), bảo hiểm xe hơi (Tasco Insurance), dịch vụ tài chính - cho vay mua xe (hợp tác với các ngân hàng thương mại), thu phí tự động và dịch vụ ví điện tử liên quan (VETC), cùng với các dịch vụ sửa chữa và bảo hành sau bán hàng. Công ty cũng đang mở rộng lên thượng nguồn chuỗi giá trị ngành ô tô thông qua việc đầu tư xây dựng nhà máy CKD lắp ráp các mẫu xe Lynk & Co và Geely vào năm 2025 để cải thiện biên lợi nhuận kinh doanh của các dòng xe này.
Hoạt động kinh doanh của HUT có mức độ đa dạng hóa cao theo địa lý, hiện diện tại hầu hết các thành phố lớn và nhiều tỉnh, thành trên cả nước, với khách hàng thuộc nhóm trung lưu và thu nhập cao. Năng lực thực thi của công ty trong lĩnh vực ô tô được đánh giá là trên trung bình, thể hiện qua việc hoàn thành kế hoạch doanh số và lợi nhuận của Tasco Auto - đơn vị kinh doanh ô tô chính của HUT - trong 3 trên 5 năm gần nhất, bất chấp tác động của đại dịch Covid-19 đối với hoạt động bán lẻ ô tô tại Việt Nam. Bên cạnh đó, phần lớn đội ngũ quản lý của HUT tham gia điều hành sau năm 2022, sau khi công ty được tái cấu trúc với sự thay đổi về cổ đông lớn, và có trên 15 - 20 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực như tài chính, ô tô, công nghệ, hạ tầng và nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, họ vẫn đang trong quá trình xây dựng thêm thành tích hoạt động tại HUT.
Đánh giá về khả năng sinh lời và hiệu quả hoạt động của HUT ở mức “Dưới trung bình” phản ánh kỳ vọng của chúng tôi về biên lợi nhuận trước thuế, khấu hao và lãi vay (EBITDA) dự kiến ở mức 5% - 7% trong giai đoạn 2024 - 2026, thấp hơn mức trung bình của các doanh nghiệp phi tài chính Việt Nam. Phần lớn biên lợi nhuận EBITDA của HUT bị ảnh hưởng bởi biên lợi nhuận mỏng đặc thù trong mảng đại lý ô tô, là mảng đang chiếm tỷ trọng chính trong hoạt động của doanh nghiệp. Theo ban lãnh đạo, ngành ô tô gặp nhiều thách thức trong năm 2023 khi nhu cầu ô tô sụt giảm, dẫn tới doanh số bán hàng thấp hơn mức trung bình các năm trước, nhưng dự kiến sẽ hồi phục trong giai đoạn 2024 - 2026.
Lợi nhuận của HUT cũng bao gồm lợi nhuận từ mảng hạ tầng, bao gồm cả mảng kinh doanh VETC, hiện vẫn chưa có lãi từ hoạt động kinh doanh chính, và các khoản đầu tư vào các dự án BOT đường cao tốc đang có doanh thu thấp hơn phương án tài chính theo hợp đồng. Chúng tôi lưu ý rằng ba trong số năm khoản đầu tư vào dự án đường cao tốc của HUT đã được tái cấu trúc nợ vay cho các năm tới. Chúng tôi kỳ vọng khả năng sinh lời của HUT sẽ có xu hướng cải thiện trong 12 - 18 tháng tới nhờ mức tăng trưởng doanh thu trung bình hàng năm (CAGR) dự phóng ở mức cao 19% trong giai đoạn 2024 - 2026 khi nhu cầu ô tô cải thiện, đồng thời nhờ biên lợi nhuận cao hơn từ phân phối toàn bộ chuỗi của một số thương hiệu xe (Volvo, Lynk & Co, Geely), đưa vào vận hành nhà máy CKD và ghi nhận lợi nhuận từ dự án bất động sản Ana Mandara Việt Trì. Chúng tôi cũng dự báo biên lợi nhuận của HUT sẽ cải thiện đáng kể từ mức hiện tại nếu dự án CKD đạt công suất cao sau năm 2026 và HUT phát triển từ mô hình đại lý bán lẻ sang mô hình lắp ráp và phân phối ô tô.
Hồ sơ đòn bẩy và tỷ lệ bao phủ nợ ở mức “Trung bình” của HUT phản ánh điểm đòn bẩy ở mức “Trên trung bình” và điểm tỷ lệ bao phủ nợ ở mức “Dưới trung bình”. Đòn bẩy ở mức “Trên trung bình” của HUT được phản ánh qua tỷ lệ nợ vay/EBITDA dự phóng khoảng 6,5x - 7,0x trong giai đoạn 2025 - 2026, thấp hơn so với các công ty so sánh trong ngành ô tô (7,2x). Chúng tôi kỳ vọng đòn bẩy của HUT sẽ ổn định khi CAGR EBITDA 39% bù đắp cho các khoản nợ mới trong 12 - 18 tháng tới. Công ty dự kiến vay khoảng 3.500 tỷ đồng (35% tổng nợ hiện tại) để tài trợ vốn đầu tư vào nhà máy CKD và vốn lưu động để mở rộng hệ thống showroom, cùng với khoảng 1 nghìn tỷ đồng (10% tổng nợ hiện tại) để phát triển dự án bất động sản Việt Trì trong giai đoạn 2025 - 2026.
Điểm tỷ lệ bao phủ nợ của công ty ở mức “Dưới trung bình” chủ yếu do biên lợi nhuận mỏng và chi phí lãi vay tăng. Tỷ lệ bao phủ lãi của công ty - được đo bằng chỉ số EBIT/chi phí lãi vay - dự kiến sẽ duy trì ở mức trung bình thấp 1,5x - 2,0x trong 12 - 18 tháng tới. Trước khi mở rộng sang mảng ô tô, tỷ lệ dòng tiền từ hoạt động kinh doanh (CFO)/nợ vay của HUT biến động mạnh trong giai đoạn 2020 - 2023. Chúng tôi kỳ vọng tỷ lệ này sẽ ổn định ở khoảng 5% - 8% trong giai đoạn 2024 - 2026 nhờ dòng tiền ổn định hơn từ mảng kinh doanh ô tô.
Nợ vay của công ty bao gồm các khoản vay lưu động và nợ cho các dự án dài hạn. Trong đó, nợ dài hạn bao gồm nợ của các dự án BOT, nợ vay dự kiến cho nhà máy lắp ráp ô tô và nợ vay cho dự án bất động sản Việt Trì. Nợ ngắn hạn chủ yếu phục vụ vốn lưu động cho mảng kinh doanh ô tô với thời gian vay bình quân dưới 6 tháng.
Theo ban lãnh đạo, HUT dự kiến huy động thêm 1.785 tỷ đồng trong quý I/2025 từ việc phát hành cổ phiếu cho các cổ đông hiện hữu theo kế hoạch đã được Đại hội đồng cổ đông thông qua năm 2024. Chúng tôi dự kiến phần lớn rủi ro thanh khoản của HUT trong 12 - 18 tháng tới do đầu tư tài sản cố định sẽ được giảm thiểu nhờ nguồn tiền từ đợt phát hành cổ phiếu sắp tới và dòng tiền bán hàng từ dự án Việt Trì, dự kiến mở bán vào nửa cuối năm 2025. Trong tương lai, khả năng trả nợ của công ty sẽ tiếp tục phụ thuộc vào hiệu quả hoạt động của mảng ô tô, đặc biệt là sản lượng tiêu thụ của nhà máy CKD.
Những giả định trên là cơ sở cho triển vọng xếp hạng tổ chức phát hành ổn định của HUT trong 12 - 18 tháng tới.
Chúng tôi không đưa bất kỳ hỗ trợ nào từ bên liên kết vào điểm đánh giá tín nhiệm của HUT. Chúng tôi cũng không đưa hỗ trợ từ chính phủ vào điểm đánh giá tín nhiệm của HUT vì công ty hiện không có cổ phần do Nhà nước sở hữu và các ngành kinh doanh của công ty không liên quan đến các ưu tiên chính sách của Chính phủ.

Yếu tố có thể dẫn đến nâng/hạ bậc

Phương pháp xếp hạng tín nhiệm

Phương pháp xếp hạng tín nhiệm: Doanh nghiệp phi tài chính.

Để biết thêm thông tin chi tiết, vui lòng tham khảo phương pháp xếp hạng tín nhiệm đầy đủ của chúng tôi tại: đây

Lịch sử xếp hạng tín nhiệm

Công bố theo quy định pháp luật

Để biết thêm thông tin chi tiết về các biểu tượng và định nghĩa xếp hạng của VIS Rating, vui lòng xem tại: đây

VIS Rating tuân thủ chính sách độc lập nghiêm ngặt theo các quy định hiện hành về quản lý việc cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm tại Việt Nam. Cam kết này cũng bao gồm việc tuân thủ chính sách xung đột lợi ích của chúng tôi, nhằm duy trì tính khách quan và độc lập khi nêu ý kiến về xếp hạng tín nhiệm.
Xếp hạng đã được công bố cho tổ chức được xếp hạng hoặc (các) đại lý được chỉ định của tổ chức đó và không có sửa đổi nào phát sinh từ việc công bố này.
Xếp hạng này được yêu cầu.
Các công bố theo quy định pháp luật trong công bố kết quả xếp hạng này áp dụng cho xếp hạng tín nhiệm, triển vọng xếp hạng liên quan hoặc đánh giá xếp hạng, nếu có.
Vui lòng xem https://visrating.com để biết mọi thông tin cập nhật về những thay đổi đối với nhà phân tích xếp hạng chính và pháp nhân của VIS Rating đã đưa ra xếp hạng.
Vui lòng xem mục xếp hạng trên trang tổ chức phát hành/thực thể trên https://visrating.com để biết các công bố theo quy định pháp luật bổ sung cho từng xếp hạng tín nhiệm.

Chuyên viên & hội đồng

Số báo cáo kết quả xếp hạng tín nhiệm